Ψάρεμα με πυροφάνι (1885 - 1890)

Ο πίνακας αγγίζει τρία αγαπημένα θέματα του Κωνσταντίνου Βολανάκη: την ηθογραφία, τη νυχτερινή ατμόσφαιρα και τις έντονες αντιθέσεις.
Στο βάθος, το ανοιχτό πέλαγος απλώνεται, με ένα ιστιοφόρο να απομακρύνεται και ένα ατμόπλοιο να χάνεται στον ορίζοντα. Δεξιά, η στεριά ξεπροβάλλει, με κτίρια στην παραλία αγκυροβολημένα. Στο κέντρο, η βασική δράση λαμβάνει χώρα σε ένα αλιευτικό ιστιοφόρο. Οι ψαράδες, με άψογη λεπτομέρεια, έχουν ρίξει τα δίχτυα στη θάλασσα. Ο ένας κρατά το πυροφάνι, οι άλλοι τρεις τραβούν τα δίχτυα, ενώ ο τελευταίος κρατά το σκοινί της βάρκας.
Ο ουρανός είναι γεμάτος σύννεφα, το σκοτάδι απλώνεται πάνω στην ήρεμη θάλασσα και το φως από τη φωτιά του πυροφάνιου μαγνητίζει τα βλέμματα. Ο Βολανάκης επιδεικνύει δεξιοτεχνία στην απόδοση των αντιθέσεων. Το σκοτάδι και το φως, η κίνηση και η ακινησία, η ανθρώπινη δράση και η γαλήνη της φύσης συνυπάρχουν αρμονικά. Η ρεαλιστική απεικόνιση της νυχτερινής ψαριάς καθώς και η λεπτομερής απόδοση των μορφών και των αντικειμένων καθιστούν τον πίνακα ένα αριστούργημα της ελληνικής ζωγραφικής. Ο Βολανάκης αγγίζει την καθημερινότητα των ψαράδων, αποτυπώνοντας την εργατικότητά τους, την αφοσίωσή τους στη θάλασσα και την ομορφιά της νυχτερινής ακτής.